Moraitopoulos blog

Ο καπιταλισμός είναι ένα είδος κοινωνικού καρκίνου. Με τη νεοπλασία του κέρδους να επεκτείνεται επιθετικά, τόσο στον άνθρωπο, όσο και στο περιβάλλον του, και να επενδύει στον θάνατο της ζωής. Αυτό που μετράει είναι ο πλούτος του 1% και ο αφανισμός του 99% του πληθυσμού μαζί με τον αφανισμό του πλανήτη Γη. Η επανάσταση του αρπακτικού κεφαλαίου, με τις θεωρίες του νεοφιλελευθερισμού του Φρίντμαν της σχολής του Σικάγου, έγινε μια νέα πολιτική θρησκεία που προσηλύτισε σοσιαλιστές και ανανεωτικούς κομμουνιστές (π.χ. Χριστόφιας, Κουβέλης στα καθ” ημάς) και έκλεισε τους κλασικούς κομμουνιστές στο μοναστήρι του Ορθού Δόγματος, όπου επιδίδονται σε λιτανείες και προσευχές για την έλευση της αταξικής κοινωνίας, στην οποία ο παράδεισος θα μετακομίσει από τον ουρανό στη Γη και θα εγκατασταθεί οριστικά. Τα τρία τελευταία χρόνια η Ελλάδα δέχτηκε την ολομέτωπη επίθεση του αρπακτικού καπιταλισμού, δημιουργώντας μια ανθρωπιστική καταστροφή που συγκρίνεται μόνο με το ρήμαγμα που φέρν...

Το 1975 παρακολούθησα πρώτη φορά τους Όρνιθες του Αριστοφάνη (από το Θέατρο Τέχνης του αείμνηστου Κάρολου Κουν). Έχουν περάσει 37 χρόνια από τότε και έχω παρακολουθήσει άλλες πέντε παραστάσεις με τους Όρνιθες. Κάθε φορά εδραιωνόταν όλο και περισσότερο η πεποίθησή μου πως το συγκεκριμένο έργο του Αριστοφάνη είναι ένα από τα σπουδαιότερα πνευματικά δημιουργήματα της ανθρωπότητας (από όσα εγώ γνωρίζω). Ομολογώ πως η κρίση μου αυτή βασίζεται περισσότερο στην διαίσθηση παρά στη λογική. Λέγοντας λογική εννοώ την τυπική λογική. Δηλαδή ένα αυστηρά κλειστό και ομόφωνα καθορισμένο σύστημα κανόνων. Αναφέρομαι στην διαίσθηση με την φιλοσοφική σημασία του όρου και όχι την τρέχουσα. Δηλαδή την διαισθητική κρίση ως  μια άμεση κατανόηση της αλήθειας όχι εξ αιτίας μιας απόδειξης, αλλά με την άμεση κατανόηση του περιεχομένου της . Μια τέτοια κρίση μπορεί βέβαια στη συνέχεια να υποβληθεί στη διαδικασία της τυπικής λογικής, αλλά μπορεί και να μην απαιτήσει ποτέ απόδειξη ...

Το πείραμα του Μίλγκραμ είναι ένα από τα πιο γνωστά "αντιδεοντολογικά" πειράματα της ψυχολογίας, ουσιαστικά μια «φάρσα» που ξεγύμνωσε την ανθρώπινη ψυχή . Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε στο υπέροχο βιβλίο της Lauren Slater: «Το κουτί της ψυχής» , από τις εκδόσεις Οξύ, μετάφραση Δέσποινα Αλεξανδρή, 2009, (το οποίο και άμεσα θα αγοράσω σαν δώρο μου για τις γιορτές). Το 1961, ο είκοσι εφτάχρονος Στάνλει Μίλγκραμ, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας στο Γέιλ, αποφάσισε να μελετήσει την υπακοή στην εξουσία . Είχαν περάσει λίγα μόνο χρόνια από τα φρικτά εγκλήματα των Ναζί και γινόταν μια προσπάθεια κατανόησης της συμπεριφοράς των απλών στρατιωτών και αξιωματικών των SS, οι οποίοι είχαν εξολοθρεύσει εκατομμύρια αμάχων. Η ευρέως αποδεκτή εξήγηση –πριν το πείραμα του Μίλγκραμ- ήταν η αυταρχική τευτονική διαπαιδαγώγηση και η καταπιεσμένη –κυρίως σεξουαλικά- παιδική ηλικία των Γερμανών. Όμως ο Μίλγκραμ ήταν κοινωνικός ψυχολόγος και πίστευε ότι αυτού...

Σε μιαν αναπάντεχη συμφορά (σεισμό, φωτιά, πλημμύρα, λοιμό, ξενική εισβολή και κατοχή) οι άνθρωποι σφίγγουμε τα δόντια και υπομένουμε. Ξυπνάνε απρόσμενες δυνάμεις αντοχής, το ένστικτο της αυτοσυντήρησης αποδείχνεται πολυμήχανο. Oχι ανώδυνα ούτε χωρίς θύματα – η συμφορά έχει κόστος ανθρώπινες ζωές, είναι πάντοτε απειλή θανάτου. Aλλά έχει τη «λογική» ότι ξεπερνάει τις δυνατότητές μας να την αποτρέψουμε, γι’ αυτό και χαλυβδώνει το πείσμα μας, η ψυχή αντιστέκεται. H ανεργία δεν είναι συμφορά. Oταν ξεπερνάει τα όρια της παροδικής συγκυρίας και αδρανοποιεί το ένα τέταρτο του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, είναι πολιτικό κακούργημα, κακουργεί την κοινωνία. Tο κακούργημα έχει αυτουργούς, φυσικούς και ηθικούς. Eίναι οι διαχειριστές της εξουσίας που κατάστρεψαν την οικονομία από στυγνή ιδιοτέλεια ή εγκληματική ανικανότητα. Yπερχρέωσαν εξωφρενικά τη χώρα, σπατάλησαν τα εισοδήματά της, τον όποιο πλούτο της. Mόνο για να συντηρήσουν το πελατειακό κράτος, το απολυταρχικό καθεσ...

Ανοιχτή πρόσκληση προς κάθε δημοκρατικό πολίτη για κοινή δράση κατά της Χρυσής Αυγής, απευθύνουν με επιστολή τους 100 άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών. Η πρωτοβουλία έχει στόχο τη συλλογή υπογραφών, αλλά και τη διοργάνωση συλλαλητηρίου στις 19 Ιανουαρίου στην Αθήνα, στην πλατεία Συντάγματος. Το κείμενο υπογραφών από σήμερα είναι αναρτημένο και στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.antiracismfascism.org, http://www.facebook.com/19JanuaryATHENSvsFASCISM?ref=ts&fref=ts . Ενάντια στον φασισμό και τον ρατσισμό… 6 μήνες μετά την είσοδο της Χρυσής Αυγής στη Βουλή, κανείς πια δεν δικαιούται να λέει ότι δεν γνωρίζει. Το αυγό του φιδιού έσπασε. Και το δηλητήριο από τις δαγκωματιές του απειλεί τώρα ανθρώπινες ζωές: φτωχών ανθρώπων που έτυχε να γεννηθούν με το «λάθος» χρώμα δέρματος και διασταυρώνονται από ατυχία με τα «τάγματα εφόδου», μεταναστών, αριστερών ή αναρχικών, καλλιτεχνών πού δεν υποτάσσονται στα γούστα των Ναζί, ομοφυλόφιλων, συνδικαλιστών, τσιγγάνων, «δια...

Ανάμεσα στην έξοδό μας από την Ευρώπη (ΚΚΕ) και στην παραμονή μας σε αυτήν με προσπάθεια αλλαγής της φυσιογνωμίας και των πολιτικών της (ΣΥΡΙΖΑ), πράγμα που θεωρώ τελείως μάταιο και ουτοπικό, υπάρχει η τρίτη λύση, η πιο ρεαλιστική που λέει ότι μπορούμε να φύγουμε από την Ευρωζώνη, να επιστρέψουμε στην δραχμή και να παραμείνουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως κι άλλα κράτη. Για τον λόγο αυτόν λοιπόν, και για άλλους, προσωπικά συμφωνώ με τον Λαφαζάνη, τον οποίον εκτιμώ και ως πολιτική προσωπικότητα της Αριστεράς. Όσον αφορά το ΚΚΕ, τα λάθη των ηγεσιών του από την εποχή του εμφυλίου μέχρι σήμερα είναι ακριβώς τα ίδια και το κόμμα έχει μια μοναδική διαχρονική συνέπεια στο να συνεχίζει τα ίδια λάθη και στο να μην μαθαίνει τίποτε από αυτά. Προσωπικά το θεωρώ απολύτως υπεύθυνο για την σημερινή κατάντια ως ανάχωμα του επάρατου δικοματισμού, ως βαλβίδα ασφαλείας του συστήματος που κατάστρεψε τη χώρα. Την χώρα δεν την έφερε σε αυτή την κατάσταση ο δικομματισμός αλλά ο τρικομματι...

Σε μία συνάντηση αυτού του κύκλου σεμιναρίων άκουσα κάποιον να λέει ότι αν σταματήσεις να αφηγείσαι κάτι (πχ. μια συλλογικότητα ή για να το τραβήξω ένα γεγονός), αυτό θα σταματήσει να έχει υπόσταση. Σήμερα ένα μέρος της επιστημονικής κοινότητας και το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου λόγου (δημοσιογράφοι και βουλευτές) επιχειρούν να ερμηνεύσουν ξανά όλους τους Δεκέμβρηδες της ιστορίας. Επιχειρούν μάλλον να τους αποδομήσουν παρά να τους εξηγήσουν, να τους απογυμνώσουν από οποιαδήποτε νόημα παρά να τους κατανοησουν. Φέτος παρατηρήσαμε σε όλο της το μεγαλείο την προσπάθεια να δούμε πχ. το Δεκέμβρη του 2008 ως ένα μεγάλο πλιάτσικο ή μια επέλαση χουλιγκάνων που εξαπλώθηκε λίγο πέρα απ’ τα γραφικά Εξάρχεια. Δεν είναι περίεργο, ούτε πρωτοφανές να περιγράφει ο επίσημος λόγος τα γεγονότα με τέτοιο τρόπο που να τα καθιστά λιγότερο επικίνδυνα και περισσότερο γραφικά. Αυτό που μου κάνει εντύπωση, είναι περισσότερο ότι αυτή η οπτική στο Δεκέμβρη του 2008 προσπαθεί να μας πείσει ότι δ...

Στο τελευταίο του βιβλίο Οι μέρες αφηγούνται (εκδόσεις Πάπυρος) αφιερώνει ένα σχόλιο για κάθε ημέρα του χρόνου. Σε αυτά τα 366 μικρά αφηγήματα ο Ουρουγουανός Εδουάρδο Γκαλεάνο, εμβληματική φυσιογνωμία μιας ανυπότακτης διανόησης της Λατινικής Αμερικής, σχολιάζει την Ιστορία, του παρελθόντος και την πρόσφατη, αλλά ανιχνεύει και την ουσία πίσω από μικρά γεγονότα που σηματοδοτούν μεγάλες ανθρώπινες αξίες, όπως όταν οι ποδοσφαιριστές μιας ιταλικής ομάδας κατέβηκαν στο γήπεδο με βαμμένα μαύρα τα πρόσωπά τους για να τονίσουν την αντίθεσή τους στον ρατσισμό.    Ο Γκαλεάνο, γνωστός στη χώρα μας από την τριλογία του Μνήμη της φωτιάς , στην αποκλειστική συνέντευξη που έδωσε στο «Βήμα» με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του βιβλίου του στα ελληνικά, εξηγεί γιατί «η Αριστερά είναι το πανεπιστήμιο της Δεξιάς», ποια είναι η σχέση του κινήματος των «Αγανακτισμένων» με τον έρωτα, γιατί πρέπει να μην υπακούσουμε στο παρόν αλλά να επινοήσουμε ένα άλλο μέλλον και ποιες δυναμικές ο...

Η αγορά του βιβλίου απάντησε στη μειωμένη ζήτηση με πιο προσεκτικές επιλογές εκδόσεων και αυτό είναι πάντα καλό για τον αναγνώστη. Μεγάλα έπη σε συγκλονιστικούς καιρούς. Όσο κι αν οι συνθήκες σκληραίνουν, τα βιβλία διατηρούν το παρηγορητικό μεγαλείο τους. Όταν ακόμα μπορούν να εκδίδονται στα ελληνικά αξιοθαύμαστα έπη –Ιστορίες από την Κολιμά του Σαλάμοφ, ενώ σε λίγες μέρες αναμένεται σε νέα μετάφραση το Έγκλημα και Τιμωρία του Ντοστογιέφσκι, αμφότερα από την Ίνδικτο– και επανέρχονται δυναμικά και μαζικά οι επιμελημένες επανεκδόσεις, τότε το βιβλίο μπορεί να γιορτάζει τη δική του νίκη επί της κρίσης. Οι σελίδες προσφέρουν, άλλωστε, και εδώ πολλαπλές απαντήσεις, με πληθώρα εκδόσεων με θέμα την οικονομία αλλά και με βιβλία που προσπαθούν να δουν μυθιστορηματικά την ιδιότυπη θέση της Ελλάδας στην ιστορία, όπως το συναρπαστικό Χαστουκόδεντρο του Άρη Μαραγκόπουλου (από τις εκδόσεις Τόπος) και το άκρως ενδιαφέρον Χορεύουν οι ελέφαντες της Σοφίας Νικολαΐδου (από το Μεταίχμιο). Τη χρονι...